Piri Reis Üniversitesi, İstanbul'un Tuzla ilçesinde, doğrudan denize sıfır bir konumda yer alan bir üniversitedir. Kökeni, 1993'te Deniz Ticaret Odası çevresindeki denizcilik camiası tarafından kurulan Türk Deniz Eğitim Vakfı'na (TÜDEV) uzanır; vakfın zabitan yetiştiren eğitim merkezi, 8 Şubat 2008'de Resmî Gazete'de yayımlanan kanunla üniversiteye dönüşmüştür. Yani Piri Reis, sıfırdan kurulmuş değil, sektörün kendi eğitim geleneğinden doğmuş bir yapıdır; bugün de Deniz Ticaret Odası ve TÜDEV ile görünür kurumsal bağlarını sürdürür. Üniversitenin kendi ifadesiyle Türkiye'nin denizcilik alanında ihtisaslaşmış üniversitelerinden biri olduğu belirtiliyor; hukuk, mühendislik, işletme gibi alanlardaki programların tanımları da bu denizcilik eksenine referansla kurulmuştur — örneğin hukukta deniz hukuku vurgusu, mühendislikte denizcilik odaklı yaklaşım öne çıkar. Bununla birlikte bilgisayar mühendisliği, ekonomi-finans gibi temaya doğrudan bağlı olmayan programlar da yapının bir kenarını oluşturur; yani her programın denizcilikle ilişkilendirilmesi doğru bir okuma olmaz.

Eğitim dili konusunda genel kural lisans düzeyinde İngilizcedir; bunun tek istisnası Türkçe eğitim veren Hukuk Fakültesi'dir. Önlisans tarafında (Denizcilik Meslek Yüksekokulu) durum daha karmaşıktır: resmî kaynaklar arasında bir tutarsızlık var, bir yüzey "%30 İngilizce" gibi genel bir oran verirken program sayfaları bazı programların tamamen İngilizce, bazılarının tamamen Türkçe olduğunu söylüyor — yani DMYO'da dil, programa göre değişen bir yapıdır. İngilizce eğitim gören öğrenciler için hazırlık zorunludur; muafiyet iki aşamalı bir sınav sistemiyle (önce seviye tespit, ardından yeterlik sınavı) ya da Senato'nun kabul ettiği YDS/YÖKDİL/TOEFL gibi belgelerle mümkündür. Hazırlık eğitimi ana kampüsten ayrı, "Hazırlık Kampüsü" denilen bir başka adreste yürütülür ve bu dönemde üniforma zorunluluğu yoktur — üniforma kuralı zaten üniversite genelinde değil, yalnızca gemiadamı yetiştiren Denizcilik Fakültesi ve DMYO'nun ilgili programlarında geçerlidir.

Ana yerleşke Tuzla'da "Deniz Kampüsü" olarak anılır ve fakültelerin, meslek yüksekokulunun ve lisansüstü eğitim biriminin tamamı burada toplanmıştır. Kampüste akademik binaların yanında kütüphane, yemekhane-kafeterya alanları, bir sağlık merkezi, spor salonu ve bir eğitim havuzu bulunur; bu havuz aslında bir spor tesisinden çok, gemiadamı yetiştirilen bölümlerin güvenlik eğitimine hizmet eden bir altyapı olarak tanımlanıyor. Ulaşım, Kartal metrosu ve Tuzla Marmaray istasyonundan kalkan ring servisleriyle ve çeşitli İETT hatlarıyla sağlanıyor. Denizcilik eğitiminin en dikkat çeken altyapı unsuru, tam donanımlı köprüüstü ve makine dairesi simülatörlerinden oluşan bir merkezdir; bu merkez yalnız öğrenci eğitimi için değil, sektördeki kaptan ve zabitlerin yetkinlik değerlendirmeleri gibi işler için de kullanılıyor — yani öğrenci, endüstriyle aynı altyapıyı paylaşan bir ortamda eğitim alıyor. Mühendislik tarafında atölye ve laboratuvar hattının yanında, son sınıfta öğrencinin bir şirkette uzun süreli çalışıp bitirme projesini orada tamamladığı bir staj modeli (Co-op) uygulanıyor; hukukta ise klinik çalışmalar ve kurgusal duruşma (moot court) katılımı öne çıkan uygulama biçimleri.

Barınma konusunda üniversitenin resmî sayfalarında kendine ait bir yurttan söz edilmiyor; sunulan seçenekler anlaşmalı özel yurtlar ve KYK yurtlarına yönlendirmeden ibaret, ve bu yurtların çoğu kampüsün bulunduğu Tuzla'dan ziyade Maltepe-Kadıköy hattında yoğunlaşıyor. Uluslararası hareketlilik tarafında Erasmus+ programı yürütülüyor; önlisans öğrencileri bu kapsamda yalnızca staj hareketliliğine başvurabiliyor, öğrenim hareketliliği lisans ve lisansüstü düzeyle sınırlı. Denizcilik Fakültesi'nin anlaşma ağı büyük ölçüde Avrupa'daki deniz akademilerine yönelmiş durumda; hukuk ve işletme alanlarındaki anlaşmalar ise daha genel bir Avrupa üniversiteler yelpazesine açılıyor. Çift anadal ve yandal olanağı önlisans dahil birçok programda mevcut, ancak bunlar serbest kombinasyonlar değil, fakülteler arası protokollerle tanımlanmış belirli eşleşmeler üzerinden işliyor.